(He thu hi Mizoram State Aids Control Society-in Kohhranho hnena ngenna an siam a ni)
India ram state tinten vaihlo an hman dan zir chianna hrang hrang atanga a landanin Mizoram hi zuk leh hmuam atana vaihlo hmang nasa ber state kan ni a. Vaihlo leh a kaihhnawih natna hrang hrang heng – Thawhah, Pneumonia, Asthma, Lung natna, Pangkhingzeng thut, Pumpuilawng, Cancer leh thil dang tam tak avangin Mizote hi kan thi tam hle a ni. Zirchianna hrang hrang atanga a landan chuan vaihlo ah hian chemical chi hrang hrang hlauhawm tak tak 7000 chuang lai a awm a, chung zinga 69 vel te chu cancer thlen thei a ni. Vaihlo zuk leh hmuam uar ber state kan nih ang bawkin cancer natna thihpui nasa ber state kan nik bawk. Mipa leh hmeichhe cancer vei zat belhkhawmin Chuap cancer te, pumpui cancer te, chhul hmawr chancer leh Thisen cancer chi khatah te India ramah Mizoram hi a vei tamna ber state kan ni. Mipa ah Hrawkbawk cancer leh chaw dawt cancer vei nasa ber kan ni bawk.
Setana hian vaihlo hmangin Mizoram Kristiante hi min run nasa hle mai. Hahthlak taka kan thawhchhuah chu atthlak takin min halraltir a. Pathian kan pawlna tur fianrial hunawlah meizial min zuktir a. Pathianin hmel duhawm tak min pek chu lanchhuahtir thei lovin kan hmai a duk a, Kohhranten damlo kan tawngtaipuite zingah vaihlo vanga cancer vei an tam hle. Kohhran thawhlawma kan hmingthatna hi vaihlo vanga kan hmingchhiatna hian a khuh bo zova. Kan chanchin chhia hian Krista Chanchin Tha a hliah zel a, he hmingchhiatna hian Ramthar a kan rawngbawlna thlengin a tichaklo tan ta a ni.
Chhungkaw tlakranna bakah bawrhsawmna leh thihna hial thlen thei a ni. Meizial zutu meipak khu lo hip leh chhawngtu hriselna thlengin a khawih pawi thei a, chuvangin World Healh Organisation chuan vaihlo hi a ngawl vei theih ruihhlo chi khatah a pawm tawh a ni. Chuvangin ram changkang apiangin vaihlo hi an do nasa a, India sorkar pawhin puipunna hmuna meizuk khapna dan a siam taqwh a, Biak in leh a hung chhung hi vantlang punkhawmna hmun a nih avangin kei kan zuk chuan, sorkar dan bawhchhia kan ni a, man theih leh chawitir theih kan ni. Biak in hung chhunga meizial zu man leh chawitir an nih palh hlauh chuan, kohhran tan a mualphothlak ngawt ang. Chuvangin kan Biak in hungchhung hi vaihlo vanga sorkar dan bawhchhiatna hmuna chantir lo hram turin tihtak zetin kohhran mipuite kan ngen a, hetiang ruihhlo ngai, kohhran leh ram timualphotu, Pathian leh sorkar ngaiha thil sual titute hi an sim loh chuan Kohhran hruaitu atana thlang lo tur leh rawngbawltu atana ruat lo hram turin Mizoram kohhrante kan ngen a ni.
Mizorama chengte hi vaihlo zuk leh hmuam sim tura zirtir nuam tak kan ni a, sorkarin puipunna hmuna vaihlo chelek a khap rualin, mi pangngai chin chuan thupek kan zawm nghal duak thei an i. Chhiatni thatni ah te, zirna in leh office ah te, bazaar hmunahte thlengin ual au taka meizial zu kan tlem tial tial a ni. He thil lawmawm tak hi kohhranah pawh thleng ve ngei se a tha ngawt ang. Kohhran rawngbawltu nih leh zuk leh hmuam chin dawklak hi Setna kan hneh lohzia leh kan inthunun theih lohzia lantirtu leh kan rawngbawlna tichak lotu a ni a, simin hnuchhawn ila, vaihlo sala tang tawh lovin sal tangte chhuahtu i lo ni tawh zawk ang u.
Tunlai hian vaihlo sal a tang thar aiin sim thar an tam zawkin a rinawm. Vaihlo salah rei tak lo tang tawh pawh ni ila, sim hian tlai luat a nei lova, sim thar tam takte zinga pakhat nih ve tum ang che. Kawmkara zuk ruk fo ai chuan sim tura ualau taka tan lak hi a zahthlak loh zawk. Kan zuk tlem ang zelin kan hriselnain a tht phah a, kan sim rualin kan zalen a ni. Chu zalenna duhawm tak chu nei a, mahni nun ngei hnamga mi dangte hnena chanchin tha thlentu Kohhran member chhuanawm tak kan nih theih nan Kohhran mipuite hian tan la thar leh turin kan ngen che u a ni e.


